Kędzierzyn-Koźle
Współrzędne: 50°21' N 18°12' E![]()
| Kędzierzyn-Koźle | |||||
|
|||||
| Województwo | opolskie | ||||
| Powiat | kędzierzyńsko-kozielski | ||||
| Gmina - rodzaj |
Kędzierzyn-Koźle miejska |
||||
| Założono | 1104 Koźle 1283 Kędzierzyn |
||||
| Prawa miejskie | 1281 Koźle 1951 Kędzierzyn |
||||
| Prezydent miasta | Wiesław Fąfara (e-mail) |
||||
| Powierzchnia | 123,42 km² | ||||
| Położenie | 50° 21' N 18° 12' E |
||||
| Wysokość | 180 m n.p.m. | ||||
| Liczba mieszkańców (2007) - liczba ludności - gęstość |
64 219 520 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
0-77 | ||||
| Kod pocztowy | 47-200, 47-205, 47-206, 47-220, 47-223, 47-224, 47-225, 47-230, 47-232.47-224 | ||||
| Tablice rejestracyjne | OK | ||||
|
Położenie na mapie Polski
|
|||||
| Miasta partnerskie | |||||
|
Urząd miejski3
ul. Piramowicza 3247-200 Kędzierzyn-Koźle tel. (077) 40-50-311; faks (077) 48-22-439 (e-mail) |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Kędzierzyn-Koźle (niem. Kandrzin-Cosel, Heydebreck, czes. Kandeřín-Kozlí) – miasto w województwie opolskim, powiat kędzierzyńsko-kozielski. Powstało w 1975 r. z połączenia czterech osobnych organizmów administracyjnych: Kędzierzyna, Koźla, Sławięcic i Kłodnicy [1]. W Koźlu znajduje się jeden z największych portów rzecznych w Polsce. W Kędzierzynie-Koźlu znajdują się jedne z największych w Polsce zakładów chemicznych – Zakłady Azotowe Kędzierzyn S.A., a także holding "Blachownia". Jest to drugie co do wielkości miasto województwa opolskiego pod względem liczby ludności i pierwsze pod względem obszaru.
[edytuj] Geografia
[edytuj] Położenie
Miasto leży w południowo-wschodniej części województwa opolskiego, w środkowej części mezoregionu fizycznogeograficznego Kotliny Raciborskiej. Mezoregion ten jest najbardziej na południowy-wschód wysuniętą częścią makroregionu Niziny Śląskiej.
[edytuj] Środowisko geograficzne
Miasto zajmuje powierzchnię 12,342 ha (123,42 km²). Na tej dużej powierzchni występuje niewielkie zróżnicowanie wysokości. Najniżej położone rejony znajdują się przy rzece Odrze (przysiółek Lasaki, około 164 m n.p.m.), najwyżej znajduje się falista równina piaszczysta w okolicach Lasu Starej Kuźni (około 211 |m n.p.m.). Przyjmuje się średnią wysokość dla miasta 180 m n.p.m.
Większość terenów miasta jest położona na dnie dolin rzecznych: Odry i jej prawobrzeżnego dopływu Kłodnicy. Tereny położona na wschód od brzegów rzeki Odry są równiną taras niskich. Północno-wschodni skrawek miasta tworzą pokrywy lessowe, będące częścią Garbu Chełmu (masyw Góry św. Anny).
Sieć rzeczną stanowi rzeka Odra i jej prawy dopływ [Kłodnica (ma swoje ujście do Odry na południowy-wschód od centrum dzielnicy Koźle).
Oddzielną rolę w strukturze sieci hydrograficznej miasta zajmują sztuczne drogi wodne. Dwa kanały wykorzystywały przebieg doliny naturalnego cieku Kłodnicy: Kanał Kłodnicki (już nie funkcjonuje) i Kanał Gliwicki. Trzecim kanałem jest Kanał Kędzierzyński, będący odgałęzieniem od Kanału Gliwickiego do Zakładów Azotowych Kędzierzyn. Kanał Odra-Dunaj łączący Koźle z Wiedniem pozostał w sferze planów.
[edytuj] Klimat
Rejon Kędzierzyna-Koźla należy do śląsko-wielkopolskiego regionu klimatycznego. Lato rozpoczyna się wcześnie i jest ciepłe, zima jest krótka i łagodna. Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C (średnia temp. w styczniu -2,0 °C, średnia temp. w lipcu +18 °C). Amplitudy temperatury są mniejsze od przeciętnych w Polsce. Czas trwania zimy wynosi 70 dni, czas trwania lata wynosi 90 dni. Opady atmosferyczne utrzymują się poniżej średniej krajowej. Średni opad roczny wynosi około 450 mm.
[edytuj] Podział administracyjny
Miasto jest siedzibą powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego i gminy Kędzierzyn-Koźle.
Kędzierzyn-Koźle nie tworzy spójnej całości - wyraźnie odrębne dzielnice są porozdzielane lasami, łąkami i polami uprawnymi. Miasto powstało w 1975 r. z połączenia czterech osobnych organizmów administracyjnych: Kędzierzyna, Koźla, Kłodnicy i Sławięcic. Dodatkowo pod względem organizacyjnym miasto dzieli się na 16 osiedli (dzielnic).
|
|
[edytuj] Historia
Pierwsze wzmianki historyczne o Koźlu pochodzą z 1104 roku, jednak nadanie praw miejskich nastąpiło dopiero w 1281. Ziemie te wchodziły wówczas w skład księstwa kozielsko-bytomskiego, które od 1289 były lennem króla czeskiego. W 1526 księstwo kozielsko-bytomskie wraz z Czechami przeszło pod władzę Habsburgów. Od 1741 pod panowaniem Prus. W 1743 nastąpił początek rozbudowy twierdzy w Koźlu (Twierdza Koźle). Znaczny rozwój gospodarczy całej okolicy rozpoczął się wraz z budową Kanału Kłodnickiego (lata 1792-1812). W 1807 twierdza kozielska było oblężona przez wojska napoleońskie. W 1845 uruchomienie linii kolejowej Opole-Gliwice było początkiem rozwoju dla wsi Kędzierzyn, w której umieszczono stację kolejową. Od tego momentu Kędzierzyn rozpoczął swój systematyczny rozwój kosztem Koźla, którego rozwój ograniczało istnienie twierdzy. Sytuacji nie zmieniło nawet zlikwidowanie w 1873 twierdzy kozielskiej i budowa portu rzecznego w Koźlu (lata 1891-1908). W 1921 cała okolica była terenem ciężkich walk podczas III powstania śląskiego. Pomimo to, ziemie te na mocy plebiscytu pozostały w granicach Niemiec. W latach 1934-1938 wybudowano nowy Kanał Gliwicki. W 1945 nastąpiło zdobycie miasta przez Armię Czerwoną, co stanowiło początek polskiej administracji na tych ziemiach. W 1951 Kędzierzyn otrzymał prawa miejskie, a w 1975 nastąpiło połączenie miast Koźla, Kędzierzyna, Kłodnicy i Sławięcic oraz 3 wsi (Lenartowic, Miejsca Kłodnickiego i Cisowej) – początek dzisiejszego miasta Kędzierzyn-Koźle.
[edytuj] Gospodarka
[edytuj] Statystyka ogólna
Liczba ludności: 64,219
Gęstość zaludnienia: 520 osób/km²
Pracujących ogółem: 17,147 osób (w tym kobiet: 7,561)
Powierzchnia gminy: 123,42 km²
- Powierzchnia użytków rolnych: 2,893 ha
- Grunty orne: 2,518 ha
- Sady: 20 ha
- Łąki: 291 ha
- Pastwiska 64 ha
- Lasy i grunty leśne: 5,688 ha
- Pozostałe grunty i nieużytki: 3,761 ha
Dane: GUS 2005 r.
[edytuj] Największe lokalne firmy
Kędzierzyn-Koźle jest dużym ośrodkiem przemysłowym, w którym dominują następujące branże gospodarki: przemysł chemiczny i przemysł maszynowy. Z zakładów chemicznych należy wymienić dwa największe Zakłady Azotowe Kędzierzyn S.A. i Blachownia Holding S.A., obok których działają między innymi: Air Products Sp. z o.o., Brenntag Polska Sp. z o.o. i Messer Polska Sp. z o.o. (produkcja i dystrybucja gazów technicznych), Chemzak Sp. z o.o., ICSO Chemical Production Sp. z o.o., Instytut Ciężkiej Syntezy Organicznej "Blachownia" oraz Petrochemia-Blachownia S.A.. Przewozami chemikaliów zajmuje się między innymi firma CTL Chemkol Sp. z o.o. Z zakładów przemysłu maszynowego należy wymienić "A. Berger Polska" Sp. z o.o., Famet S.A., Komet Urpol i Kozielską Fabrykę Maszyn "Kofama" sp. z o.o. Ciekawostką jest istnienie stoczni rzecznej Damen Shipyards Koźle Sp. z o.o., która zajmuje się budową, remontami i przebudowami statków. Przemysł paliwowo-energetyczny reprezentuje Elektrownia Blachownia. Za sprawą dwóch firm CeWe Color Sp. z o.o. i Fotojoker Sp. z o.o. Kędzierzyn-Koźle jest także ważnym ośrodkiem fotograficznym w Polsce. W mieście powstał Kędzierzyńsko Kozielski Park Przemysłowy, w którym powstało szereg firm z sektora nowoczesnych technologii, jak np. Cibis Nowe Technologie, czy francuski Metal Koncept Polska. Wkrótce część miasta zostanie włączona do Śląskiej Strefy Ekonomicznej.
[edytuj] Handel
W mieście znajdują się sklepy sieci: Carrefour, Billa, Lidl (dwa sklepy), Biedronka (trzy sklepy), Lewiatan, Plus, Intermarche , Castorama, Kaufland(w budowie), Galeria Odrzańskie Ogrody(w planach)
[edytuj] Komunikacja
[edytuj] Układ drogowy
Miasto jest położone na skrzyżowaniu szlaków komunikacyjnych Górnego i Dolnego Śląska. Przez Kędzierzyn-Koźle przebiegają następujące drogi krajowe: 40 45 .
Ponadto w mieście zbiegają się drogi wojewódzkie: 408 410 423 426 .
Wybudowano część obwodnicy (w 2008 zatwierdzono plan budowy pozostałej części obwodnicy z nowym mostem na rzece Odrze) oraz dogodne połączenie z autostradą A4
w miejscowości Olszowa.
Zjazdy z autostrady A4 w kierunku na Kędzierzyn-Koźle:
- Dąbrówka na drogę krajową nr. 45

- Gogolin na drogę wojewódzką nr. 423

- Krapkowice na drogę wojewódzką nr. 409
, a następnie na drogę wojewódzką nr. 423 
- Olszowa na drogę wojewódzką nr. 426

- Łany na drogę krajową nr. 40

- Ostropa (dzielnica Gliwic) na drogę wojewódzką nr. 408

[edytuj] Komunikacja miejska
Miejski Zakład Komunikacyjny w Kędzierzynie-Koźlu prowadzi od 1 maja 1969 roku działalność przewozową osób na terenie miasta i sąsiednich gmin. Obecnie istnieje 13 linii.
[edytuj] PKS
Veolia Transport Opolszczyzna Spółka z o.o. (byłe Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej S.A.) posiada w Kędzierzynie-Koźlu zlokalizowanych około 25 przystanków oraz Dworzec Autobusowy w Koźlu. Veolia obsługuje liczne połączenia lokalne na terenie powiatu Kędzierzyn-Koźle oraz częściowo na terenie powiatów Krapkowice i Prudnik.
[edytuj] Kolej
Kędzierzyn-Koźle leży na trasie ważnych linii o znaczeniu krajowym i międzynarodowym. Miasto posiada pięć stacji kolejowych:
- Dworzec Główny - jest to jedna z największych stacji kolejowych w województwie opolskim.
- Kędzierzyn Koźle Przystanek - przystanek kolejowy w dzielnicy Koźle-Port.
- Kędzierzyn Koźle Zachodnie - przystanek kolejowy w dzielnicy Koźle.
- Sławięcice - stacja kolejowa w dzielnicy Sławięcice.
- Kędzierzyn Koźle Azoty - przystanek kolejowy w dzielnicy Kędzierzyn-Koźle Azoty.
[edytuj] Transport lotniczy
Najbliższe porty lotnicze znajdują się we Wrocławiu oraz Katowicach. Planowane jest uruchomienie regionalnego portu Opole-Kamień Śląski.
[edytuj] Drogi wodne
Rzeka Odra wraz z Kanałem Gliwickim zapewniają połączenie wodne z Europą Zachodnią i Zagłębiem Górnośląskim. W Koźlu znajduje się duży port rzeczny.
[edytuj] Kultura
Organizacją życia kulturalnego w Kędzierzynie-Koźlu kieruje i nadzoruje Wydział Kultury, Sportu i Rekreacji Urzędu Miasta. W tym celu gmina powołała instytucje kultury:
- Miejski Ośrodek Kultury, który prowadzi szeroko pojętą działalność kulturalną.
- Miejska Biblioteka Publiczna, która posiada osiem placówek w całym mieście.
W mieście działa 6 osiedlowych domów kultury. W baszcie zamkowej urządzono stałą ekspozycję muzealną poświęconą historii miasta.
[edytuj] Kina
- Kino "Chemik" posiada nowoczesny system dźwiękowy Dolby Digital Surround Ex. Obiekt przystosowany jest do obsługi osób niepełnosprawnych.
| Kino | Lokalizacja | Liczba miejsc |
|
| Kino "Chemik" | Aleja Jana Pawła II nr 27 | 300 |
- Kino "Hel" zlikwidowano na początku XXI wieku
[edytuj] Stałe imprezy kulturalne
Imprezy o zasięgu ogólnokrajowym:
- Ogólnopolski Przegląd Piosenki Żeglarskiej i Poezji Morskiej "Szantki" - dwudniowa impreza poświęcona pieśniom żeglarskim szantom
- "Art Attack" - Międzynarodowy Festiwal Humoru i Satyry - jednodniowy festiwal kabaretów satyrycznych
- Ogólnopolski Przegląd Piosenki Turystycznej i Poezji Śpiewanej "Wrzosowisko" - przegląd zespołów piosenki turystycznej
- Międzynarodowy Festiwal Filmów Niezależnych "Publicystyka"
Imprezy o zasięgu regionalnym:
- Dni Miasta - Dni Chemików - kilkudniowa impreza kulturowa
- Festiwal Pieśni Religijnej "Azoty"
- Turniej Kultury Szkół - prezentacja dorobku kulturalnego szkół miejskich
- Regionalny Przegląd Małych Form Teatralnych "Opowiem Ci bajkę" - konkurs w którym biorą udział dzieci przedszkolne
[edytuj] Stowarzyszenia Kulturalne
- Towarzystwo Ziemi Kozielskie
- Związek Młodzieży Mniejszości Niemieckiej Koło Koźle-Rogi
- Stowarzyszenie Muzyczno-Kulturalne - Miejska Orkiestra Dęta "Azoty Kędzierzyn-Koźle"
- Stowarzyszenie Społeczno Edukacyjne "Ziemia Kozielska"
- Stowarzyszenie Zespół Pieśni i Tańca KOMES
- Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Francuskiej Oddział w Kędzierzynie-Koźlu
- Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Romów w Rzeczypospolitej Polskiej
[edytuj] Kościoły i Związki Wyznaniowe
- Kościoły Rzymskokatolickie
- Parafia św. Zygmunta i św. Jadwigi Śl. - ul. Złotnicza 12, dzielnica: Koźle
- Parafia św. Katarzyny - ul. Staszica, dzielnica: Sławięcice
- Parafia św. Mikołaja - ul. Dr. Judyma 1, dzielnica: Kędzierzyn
- Parafia św. Franciszka z Asyżu i św. Jacka - ul. A. Fredry 36, dzielnica: Cisowa
- Parafia p.w. Ducha Św. i NMP Matki Kościoła - ul. B. Krzywoustego 2, dzielnica: Piastów
- Parafia p.w. Matki Boskiej Bolesnej - ul. Kłodnicka 2, dzielnica: Kłodnica
- Parafia p.w. Piusa X i Marii Goretti - ul. Przyjaźni 69, dzielnica: Blachownia
- Parafia p.w. Eugeniusza de Mazenod - ul. Ligonia 22, dzielnica: Pogorzelec
- Parafia p.w. św. Floriana - ul. Chemików 3, dzielnica: Azoty
- Parafia "Królowej Świata" - ul. Baczyńskiego 1, dzielnica: Koźle-Rogi
- Kościoły Protestanckie
- Kościół Ewangelicko-Augsburski, ul. Grunwaldzka, dzielnica: Kędzierzyn - jest to filia zboru w Zabrzu.
- Kościół Chrześcijan Baptystów - Placówka.
- Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa - Dom Modlitwy, ul. Moniuszki 12/6.
- Kościół Zielonoświątkowy - Dom Modlitwy, ul. Racławicka 5
- Zjednoczony Kościół Ewangeliczny - Dom Modlitwy, ul. Kowalska 2.
- Kościół Adwentystów Dnia Siódmego - Dom Modlitwy, ul. Grunwaldzka 29, dzielnica: Kędzierzyn.
- Inne
- Związek Wyznania Świadków Jehowy w Polsce - w mieście działają trzy zbory Świadków Jehowy. Siedziba sali królestwa znajduje się na osiedlu Blachownia, ul. Przyjaźni.
- Świecki Ruch Misyjny "Epifania" - zbór w dzielnicy Kuźniczka, ul. Starowiejska 1/1.
- Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego w Polsce
- Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu - ośrodek, ul. Zielona 14.
[edytuj] Edukacja
W mieście znajduje się 15 szkół podstawowych, 8 gimnazjów, 8 szkół ponagimnazjalnych oraz prowadzone są zaoczne studia magisterskie. Caly czas trwają starania o utworzenie uczelni wyższej (własnej lub filii), która prowadzić będzie zajęcia na studiach stacjonarnych oraz niestacjonarnych i będzie bodźcem który da sygnał do rozwoju szkolnictwa wyższego w Kędzierzynie-Koźlu.
[edytuj] I Liceum Ogólnokształcące im. H. Sienkiewicza
Patronem szkoły jest sławny pisarz i autor wielu książek, Henryk Sienkiewicz. Do liceum można bardzo łatwo trafić, znajduje się ono obok Urzędu Miasta oraz Placu Rady Europy. Wokół szkoły zlokalizowana jest sieć komunikacji miejskiej (MZK) oraz w niedużej odległości przystanek PKS. Dyrektorem kozielskiego liceum jest Ryszard Więcek, który oprócz pełnienia obowiązków dyrektora uczy informatyki. W liceum działa wiele kółek zainteresowań. Szkoła posiada dwie sale informatyczne oraz podłączenie do światowej sieci Internet. W szkole znajduje się również kawiarnia, prowadząca artykuły spożywcze i drobną gastronomię.
W szkole działa również jedna z najlepiej działających szkolnych grup Amnesty International pod opieką Marzanny Pogorzelskiej.
[edytuj] Sport
Organizacją życia sportowego w Kędzierzynie-Koźlu kieruje i nadzoruje Wydział Kultury, Sportu i Rekreacji Urzędu Miasta. Współpracuje on z Miejskim Ośrodkiem Sportu i Rekreacji.
W mieście znajdują się 5 stadionów sportowo-rekreacyjnych, 3 korty tenisowe, 2 hale widowiskowo-sportowe, kryta pływalnia i dwa baseny odkryte oraz lodowisko(sezonowo).
Piłkę nożną w mieście reprezentuje reaktywowany 26.07.2006 roku grający niegdyś w 2 lidze a obecnie w rozgrywkach b klasy Klub Sportowy (w przeszłości wielosekcyjny) Chemik Kędzierzyn-Koźle.
Najbardziej utytułowanym klubem sportowym działającym w mieście jest męski klub siatkarski ZAK S.A. Kędzierzyn-Koźle.
[edytuj] Turystyka
W pobliżu miasta znajduje się Park Krajobrazowy Góra Świętej Anny z dominującym nad nizinną okolicą Chełmem o wysokości około 400 m n.p.m. Park zajmuje powierzchnię 13 725 ha. Zobacz szlak turystyczny Powstańców Śląskich.
[edytuj] Zabytki
Koźle:
- Stare Miasto w Koźlu;
- Kościół parafialny św. Zygmunta i św. Jadwigi Śląskiej (ul. Złotnicza) w Koźlu z wieżą gotycko-renesansową. Datowany na początek XV wieku;
- Kościół poklasztorny pw. Wniebowzięcia NMP (ul. Czerwińskiego) w Koźlu. Obok kościoła znajdują budynki dawnego klasztoru franciszkanów z 1753 r;
- Zespół Zamkowy (ul. Kraszewskiego) w Koźlu: wzniesiony na przełomie XIII-XIV wieku na niewielkim wzgórzu. Zachował się mur oporowy z fragmentami półkolistej bastei. Zrekonstruowano Basztę zamkową, trwają prace na terenie przedzamcza;
- Fragmenty dawnych umocnień twierdzy kozielskiej (ul. Konopnickiej, Żeromskiego, Piramowicza, Skarbowa, Planty, Zamkowa, Garncarska, Targowa) wzniesionej w XVIII-XIX wieku. Zachowały się fragmenty fortyfikacji na lewym brzegu Odry (pięć narożników obwodu wału głównego, fragmenty wewnętrznego obwodu walki oraz przedwał z kilkoma hangarami prochowymi; przedstok z fosą przekształcono w planty miejskie) i rozproszone umocnienia na brzegu prawym (Fort Fryderyka Wilhelma, Wieża Montalemberta, ul. Portowa);
- Gmachy na ul. Łukasiewicza - Poczta, Bank PKO, Caritas
- Zespół wodociągów miejskich (ul. Filtrowa 14): wieża ciśnień, budynek pompowni, budynek biurowy;
- Śluza "Koźle" (ul. Łukasiewicza) w Koźlu odremontowana po powodzi 1997 r;
- Dawny szpital (ul. Piramowicza)
- Kamienice ul. Piastowskiej
Koźle-Port:
- Wieża wodociągowa w Koźlu-Porcie;
- Zespół portowy (ul. Żeglarska) w Koźlu-Porcie posiada trzy baseny z zachowanymi urządzeniami przeładunkowymi (wywrotnice wagonowe).
Kłodnica:
- Zabytkowy Kanał Kłodnicki łączący Koźle z Gliwicami (wybudowany w latach 1792-1812). Jest to jedyny kanał ze śluzami komorowymi zachowany w Europie. W granicach miasta zachowało się 5 śluz;
- Kaplica pańszczyźniana (ul. Wyspiańskiego) w Kłodnicy.
Kędzierzyn:
- Cmentarz wojenny Armii Radzieckiej (ul. J.Pawła II) w Kędzierzynie;
- Kościół ewangelicko-augsburski (ul. Głowackiego 17) w Kędzierzynie;
- Kościół pw. św. Mikołaja (ul. Judyma) w Kędzierzynie;
- Wodociągowa wieża ciśnień (ul. Towarowa) w Kędzierzynie;
- Syfon w Lenartowicach (ul. Nowowiejska), gdzie rzeka Kłodnica przepływa pod Kanałem Gliwickim.
Sławięcice:
- Kościół parafialny pw św. Katarzyny (ul. Staszica) w Sławięcicach;
- Pozostałości zespołu parkowo-pałacowego (jeden z największych parków Opolszczyzny) w Sławięcicach. Na terenie parku zachował się późnoklasycystyczny dom ogrodnika, barokowy pawilon ogrodowy tzw. "Belweder" oraz główne wejście do pałacu.
- Teren byłego obozu pracy Sławięcice(na placu apelowym znajduje się budynek krematorium oraz pomnik ku czci pomordowanym, w otaczającym lesie – liczne pozostałości wież strzelniczych, bram wjazdowych).
[edytuj] Hotele
Liczba turystów zagranicznych korzystających z miejsc noclegowych:
| Rok | Liczba osób |
|---|---|
| 2002 | 1 227 |
| 2003 | 1 305 |
| 2004 | 3 964 |
| 2005 | 3 063 |
Źródło: GUS, 2005r.
|
|
[edytuj] Osoby związane z miastem
- Mikołaj z Koźla - franciszkanin, autor kodeksu i średniowiecznych erotyków
- David von Neumann – dowódca obrony twierdzy kozielskiej w 1807r
- Helmut Gottwald - profesor nauki o drewnie
- Fryderyk Ludwik Hohenlohe - dowódca armii pruskiej pod Jeną w 1806r, właściciel i rezydent pałacu w Sławięcicach
- Andrzej Niegolewski - żołnierz napoleoński, uczestnik szarży pod Somosierrą, więziony w kozielskiej twierdzy
- Robert Koch - lekarz i bakteriolog, laureat nagrody Nobla, pracował w sławięcickim szpitalu
- Alfons Zgrzebniok- dowódca dwóch pierwszych powstań śląskich, uczestnik trzeciego
- Karol Jonca - profesor prawa, znawca i badacz historii Ziemi Kozielskiej
- Rafał Wojaczek - poeta, uczeń kędzierzyńskiego liceum
- Józef Kloze - piłkarz, ojciec Miroslava Klose
- Marek Raduli - gitarzysta, kompozytor
- Grzegorz Kaliciak - piłkarz
- Raphael Schäfer - piłkarz
- Magdalena Turczeniewicz - aktorka
Piastowscy książęta kozielscy:
- Kazimierz bytomski 1281-1303
- Władysław bytomski 1303-1334
- Leszek raciborski 1334-1336
- Kazimierz kozielski 1336-1342/47
- Bolesław bytomski 1342/47-1355
[edytuj] Władze miasta
Prezydenci miasta:
- 1 stycznia-15 marca 1976 - Stanisław Jaroszewicz
- 15 marca 1976-15 października 1982 - Waldemar Derej
- 1 stycznia 1983-31 sierpnia 1987 - Andrzej Radwański
- 16 listopada 1987-20 czerwca 1990 - Józef Lewczak
- 20 czerwca 1990-6 listopada 1990 - Jerzy Bobrowski
- 23 listopada 1990-17 listopada 1998 - Mirosław Borzym
- 17 listopada 1998-2002 - Jerzy Majchrzak
- 2002-nadal - Wiesław Fąfara
[edytuj] Media
W Kędzierzynie-Koźlu wydawane są 3 lokalne tygodniki: "Nowa Gazeta Lokalna", "Tygodnik Lokalny" i "Echo Gmin". Działa rozgłośnia radiowa Radio Park FM oraz Samodzielna Telewizja Miejska w Kędzierzynie-Koźlu.
[edytuj] Służba Zdrowia
- Szpital (ul. Roosevelta 2) - OIOM, laryngologia, okulistyka, chirurgia, noworodki, położnictwo, ginekologia, urologia, ortopedia, dziecięcy.
- Szpital (ul. Judyma) - pulmonologia, interna, neurologia, dermatologia.
[edytuj] Służby mundurowe
[edytuj] Policja
Komenda Powiatowa Policji w Kędzierzynie-Koźlu.
[edytuj] Areszt śledczy
W Koźlu znajduje się areszt śledczy: Areszt Śledczy Kędzierzyn-Koźle. Areszt śledczy obsługuje sąd i prokuraturę w Kędzierzynie-Koźlu.
[edytuj] Straż pożarna
Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Kędzierzynie-Koźlu posiada dwie jednostki ratowniczo-gaśnicze:
- Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 1 w Azotach,
- Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 2 w Koźlu.
[edytuj] Tradycje wojskowe
Od 1945 w Koźlu znajdował się sztab 2 Dywizji Piechoty. W sierpniu 1945 garnizon wzmocniono 35 (później 36) Pułkiem Artylerii.
11 października 1989 nastąpiła likwidacja garnizonu wojskowego w Kędzierzynie-Koźlu.
18 lipca 1994 nastąpił powrót garnizonu wojskowego. Stacjonował tutaj 10 Śląski Pułk Artylerii Mieszanej. Podczas katastrofalnej powodzi 1997 teren koszar został całkowicie zatopiony. Doprowadziło to do likwidacji pułku i garnizonu (31 grudnia 1998).
[edytuj] Klęski żywiołowe
[edytuj] Zima 1985
Ostry atak zimy w styczniu i lutym 1985 sparaliżował miasto. Doszło do licznych awarii sieci wodociągowej i instalacji grzewczych. Uszkodzonych zostało 230 budynków komunalnych (na łączną liczbę 630). Przerwy w dostawach gazu zatrzymały produkcję w Zakładach Azotowych Kędzierzyn (straty wyniosły 550 mln zł).
[edytuj] Powódź 1985
W dniach 10-12 sierpnia 1985 Kędzierzyn-Koźle dotknęła powódź. Zalanych zostało 169 budynków, dwa cmentarze i szpital w Koźlu. Ewakuowano 170 osób. Dzielnica Koźle Rogi była odcięta od świata.
[edytuj] Pożar lasów 1992
W sierpniu 1992 doszło do katastroficznego pożaru lasów w rejonie Kuźni Raciborskiej. Pożar objął powierzchnię ponad 9 tys. ha. W akcji gaszenia wzięło udział ponad 8,5 tys. ludzi. W bezpośrednim zagrożeniu znalazł się Kędzierzyn-Koźle i okoliczne zakłady chemiczne. W nadleśnictwie Kędzierzyn-Koźle spłonęło 2,200 ha lasów.
[edytuj] Powódź 1997
W nocy z 8 na 9 lipca 1997 doszło do największej powodzi w historii Kędzierzyna-Koźla. Zatopione zostały dzielnice: Koźle (za wyjątkiem rynku), Kłodnica, Koźle Rogi, Koźle-Port i Żabieniec. Częściowo podtopione zostały: Lenartowice i Pogorzelec. W mieście nie działały telefony (także komórkowe), a w niektórych dzielnicach nie było prądu, gazu i wody pitnej. Powódź dotknęło 2,100 rodzin. Zginęła 1 osoba. Straty gminy obliczono na ponad 23 mln zł. Usuwanie skutków zajęło kilka lat.
[edytuj] Przypisy
- ↑ Utworzenie Kędzierzyna-Koźla nie było jednak formalnie połączeniem czterech miast, lecz przyłączeniem do Kędzierzyna w dniu 30 października 1975 trzech miast (Kłodnicy, Koźla i Sławięcic) oraz gminy Sławięcice (Dz.U. 1975 nr 35 poz. 198). Gmina Kłodnica nie weszła w skład nowego organizmu, lecz została włączona do gmin Leśnica i Zdzieszowice (Dz. U. 1975 nr 35 poz. 197). Dopiero po czterech dniach, czyli 3 listopada 1975, zmieniono nazwę Kędzierzyna na Kędzierzyn-Koźle (M.P. 1975 nr 34 poz. 210). Tak więc w tymże krótkim okresie, nowe, wielokrotnie zwiększone miasto nadal nosiło nazwę Kędzierzyn
[edytuj] Literatura związana z miastem
- Janusz Bogdanowski: "Twierdza Koźle. Problem planu w świetle systemu kleszczowego szkoły staropruskiej i szkoły Arad". W: Studia i Materiały do Historii Sztuki Wojennej. T.12, Cz.1, Warszawa 1966, strony 153–162.
- Grzegorz Bukal: "Gerhard Cornelius Walrave i holendersko-pruska fortyfikacja na ziemiach polskich". W: Niderlandyzm w sztuce polskiej. PWN, Warszawa 1995, strony 351–363.
- Karol Jonca: "Wielka Armia Napoleona w kampanii 1807 roku pod Koźlem". Instytut Śląski w Opolu. Opole 1997.
- Ryszard Pacułt: "Twierdza Kozielska". Biuro Promocji Urzędu Miasta Kędzierzyn-Koźle. Kędzierzyn-Koźle 1997.
- Państwowy Instytut Naukowy Instytut Śląski w Opolu, praca zbiorowa pod redakcją Edwarda Nycza i Stanisława Senfta "Kędzierzyn-Koźle. Monografia Miasta". Opole 2001.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
Miasta: Kędzierzyn-Koźle
Gminy miejskie: Kędzierzyn-Koźle
Gminy wiejskie: Bierawa • Cisek • Pawłowiczki • Polska Cerekiew • Reńska Wieś
Miasta powiatowe:
Brzeg • Głubczyce • Kędzierzyn-Koźle • Kluczbork • Krapkowice • Namysłów • Nysa • Olesno • Opole • Prudnik • Strzelce Opolskie
Miasta gminne:
Baborów • Biała • Byczyna • Dobrodzień • Głogówek • Głuchołazy • Gogolin • Gorzów Śląski • Grodków • Kietrz • Kolonowskie • Korfantów • Leśnica • Lewin Brzeski • Niemodlin • Otmuchów • Ozimek • Paczków • Praszka • Prószków • Ujazd • Wołczyn • Zawadzkie • Zdzieszowice